Uprawnienia i obowiązki bezrobotnego

wtorek, 12.02.2008 12:32

1. B E Z R O B O T N Y M jest osoba posiadająca obywatelstwo polskie oraz cudzoziemiec o ile jest obywatelem państw członkowskich Unii Europejskiej, obywatelem państw, z którymi Unia Europejska zawarła umowy o swobodzie przepływu osób, osobą posiadającą status uchodźcy nadany w RP, osobą posiadającą zezwolenie na osiedlenie się w RP, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: (art.2 ust.1 pkt 2)

2.
a) ukończyła 18 lat,
b) nie ukończyła 60 lat – kobieta lub 65 lat - mężczyzna,
c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,

d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej
w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej
2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub, domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,

e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowych z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,

f) nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

- nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,

g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności poza zakładem karny w systemie dozoru elektronicznego,

h) nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych,

i) nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego,

j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,

k) nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego,

l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników;

2. Powiatowe Urzędy Pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień (art. 33 ust. 1 i 2).

3. Nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego:

a) wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach określonych w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym (art. 2 ust. 2);

b) odbywanie praktyki absolwenckiej na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. Nr 127, poz. 1052), jeżeli praktykant przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy umowę o praktykę absolwencką. (art. 2 ust. 2 ustawy)

4. Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli (art. 71):

1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz

2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a - art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,

b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2

d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę,

e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę,

f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwach nie będących członkiem Unii Europejskiej oraz w państwach z którymi Unia nie zawarła umowy o swobodzie przepływu osób,

h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,

i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

3) Do 365 dni, zalicza się również okresy: (art. 71 ust. 2)
a) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza,

b) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów,

c) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę,

d) niewymienione wyżej okresy, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne
i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę,

e) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

4) Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym, zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów,

o których mowa w pkt 4 podp.2 oraz podp.3 niniejszego pouczenia, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę przed pozbawieniem wolności oraz 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie pozbawienia wolności.

W przypadku pozbawienia wolności w okresie pobierania zasiłku, po zwolnieniu z zakładu karnego lub aresztu śledczego przysługuje prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed pozbawieniem wolności i w trakcie przerw w odbywaniu kary.(art.71 ust.3).

5) Prawo do zasiłku przysługuje również bezrobotnym zwolnionym po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, jeżeli okres jej odbywania wynosił co najmniej 240 dni i przypadał w okresie 18 m-cy poprzedzających dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. (art.71 ust.4)

5. W przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa, na okres, o którym mowa w pkt 11 niniejszego pouczenia (art.71 ust.6).

6. Wysokość zasiłku dla bezrobotnych uzależniona jest od udokumentowanego stażu pracy (okresu uprawniającego do zasiłku), do którego zalicza się okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności wymienione w pkt 4 podpkt 2 oraz podpkt 3 a, b, d oraz e niniejszego pouczenia i wynosi: (art.72)

- 717 zł (brutto) miesięcznie w okresie pierwszych 3 miesięcy posiadania prawa do zasiłku,
- 563 zł (brutto) miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku.
Nie zmieniają się zasady ustalania wysokości zasiłku w zależności od okresu uprawniającego do nabycia tego świadczenia, i tak
a) 80 % - przy stażu pracy mniejszym niż 5 lat,
b) 100% - przy stażu od 5 lat,
c) 120% - przy stażu co najmniej 20 lat.

7. Do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego, okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granicą osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o repatriacji, oraz okresy urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem:

a) w wieku do 4 lat – w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2, bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat,

b) na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny – dodatkowo do 3 lat na każde dziecko (art. 72 ust. 4).

8. Do w/w okresu zalicza się również: (art. 72)
a) okresy zatrudnienia obywateli polskich w byłej NRD i byłej CRS na podstawie umów
i porozumień międzynarodowych, przypadające przed dniem 1 grudnia 1991 r.,

b) okres urlopu bezpłatnego udzielonego pracownikowi na okres skierowania do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (na podstawie rozp. RM z dnia 27.12.1974 r.) oraz przypadający po zakończeniu tego urlopu okres niezdolności do pracy,

c) okresy podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu,

d) okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz prowadzenia pozarolniczej działalności przebyte przed dniem 1 stycznia 1997 r., jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i FP stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę wówczas obowiązującego najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, określonego na podstawie odrębnych przepisów;

e) okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przed dniem 1 maja 2004 r. za granicą
u pracodawcy zagranicznego (w państwie UE oraz z którymi UE zawarła umowy
o swobodzie przepływu osób), za które były opłacane składki na FP.

9. Zasiłki podlegają waloryzacji z dniem 1 czerwca o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku. Nie dokonuje się waloryzacji zasiłków, w przypadku, gdy średnioroczny poziom cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem nie zmienił się lub uległ zmniejszeniu (art.72 ust. 6).

10. Zasiłki wypłaca się w okresach miesięcznych z dołu. (art. 72 ust. 10)

11. Okres pobierania zasiłku wynosi (art.73):

1) 6 miesięcy – dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju,

2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych:

a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub

b) są bezrobotnymi powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20 – letni okres uprawniający do zasiłku lub

c) są bezrobotnymi, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego.

12. Okres pobierania zasiłku przez bezrobotnych zamieszkałych w miejscowościach, które w okresie pobierania zasiłku zostały objęte obszarem działania innego powiatowego urzędu pracy oraz w przypadku zmiany miejsca zamieszkania bezrobotnego (w okresie jego pobierania), nie ulega zmianie.(art. 73 ust 2).

13. W przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości PUP bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany oraz stawić się w PUP właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. (art.73 ust. 2a)

14. W razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek w okresie, którym mowa w pkt 4 pouczenia lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, okres ten ulega przedłużeniu o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński (art. 73 ust. 3).

15. Okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nie przysługiwania zasiłku, o których mowa w art.75 ust. 1-3 ustawy (pkt 21,22,23 pouczenia), (art. 73 ust. 4).

16. Bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu tych sytuacji lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w art.73 ust. 4 (pkt 15 pouczenia), (art.73 ust. 5)

17. Powyższy przepis stosuje się odpowiednio w przypadku:

a) powołania i zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej,

b) bezrobotnych odbywających szkolenia lub staże organizowane przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy.

18. Osoba, która utraciła na okres nie dłuższy niż 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art.71 (pkt 4 niniejszego pouczenia), uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy, o których mowa w art.73 ust.4 (pkt 15 pouczenia), (art.73 ust. 7).

19. Okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobieraniu zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności oraz uzyskiwania przychodu, o którym mowa w art.73 ust.5 (pkt 16 pouczenia), wlicza się do okresów, o których mowa w art.75 ust. 2 ustawy, (art.73 ust.8).

20. Bezrobotnemu uprawnionemu w tym samym okresie do stypendium (z tytułu uczestnictwa w szkoleniu, na które został skierowany przez PUP) oraz zasiłku, przysługuje prawo wyboru świadczenia, (art. 41 ust. 1b)

21. Prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który: (art. 75 ust. 1)

a) odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie,

b) po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac o których mowa w art. 73a (prac społecznie-użytecznych), lub innej formy pomocy określonej w ustawie,

c) w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 Kodeks Pracy,

d) w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia,

e) otrzymał przewidziane w odrębnych przepisach świadczenie w postaci jednorazowego ekwiwalentu pieniężnego za urlop górniczy, jednorazowej odprawy socjalnej, zasiłkowej, pieniężnej po zasiłku socjalnym, jednorazowej odprawy warunkowej lub odprawy pieniężnej bezwarunkowej,

f) otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

g) odbywa odpłatną praktykę absolwencką i otrzymuje z tego tytułu miesięczne świadczenie pieniężne w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę,

h) zarejestrował się jako bezrobotny w okresie, zgłoszonego do ewidencji działalności gospodarczej, zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, (art. 75 ust. 1 pkt 8)

22. Zasiłek w takich sytuacjach przysługuje (art. 75 ust. 2):
a) po okresie 120 dni – w przypadku pierwszej odmowy sytuacji wymienionej w pkt 21 lit. a) i b) pouczenia,

b) po okresie 180 dni - w przypadku drugiej odmowy sytuacji wymienionej w pkt 21 lit. a) i b) pouczenia,

c) po okresie 270 dni – w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy sytuacji wymienionej w pkt 21 lit. a) i b) pouczenia,

d) po okresie 90 dni – od dnia zarejestrowania się w PUP w przypadku wymienionym w pkt 21 lit. c) i h) pouczenia,

e) po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w PUP w przypadku wymienionym w pkt 21 lit. d) pouczenia,

f) po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę, odszkodowanie, o których mowa w pkt 21 lit. e) - f) pouczenia.

23. Bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodujące brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego (art. 75 ust. 3).

24. Bezrobotny, który nabył w Rzeczypospolitej Polskiej prawo do świadczeń z tytułu bezrobocia i udaje się do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego należącego do UE lub państwa, z którym Unia Europejska zawarła umowę o swobodzie przepływu osób w celu poszukiwania pracy, zachowuje prawo do tych świadczeń na zasadach określonych w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. (art. 75 ust. 4)

25. Bezrobotny (z prawem i bez prawa do zasiłku) jest obowiązany do składania lub przesyłania PUP pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej (przez przychód rozumie się przychody z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z FP podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ) oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jego uprawnień do świadczeń przewidzianych w ustawie w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów. (art.75 ust.6)

26. Okresy pobierania zasiłku i stypendium przyznanych na podstawie art.41 ust.1, art.53 ust.6, art. 53g ust.1 wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz okresów składkowych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. (art. 79 ust. 1)

27. Bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych przez urząd terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy.
W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni (art. 33 ust. 3).
Odbywanie przez bezrobotnego praktyki absolwenckiej stanowi uzasadnioną przyczynę niespełnienia powyższego obowiązku. (art.33 ust. 3a ustawy)

28. Bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku (art. 74).

29. Bezrobotni biorący udział bez skierowania z PUP w szkoleniach finansowanych z publicznych środków wspólnotowych (EFS) i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, organizowanych przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy, powiadamiają PUP o udziale w szkoleniu w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia szkolenia (art. 41 ust. 11).

30. Starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która (art. 33):

a) nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 (pkt 1pouczenia),

b) otrzymała pożyczkę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej albo otrzymał jednorazowo środki na podjęcia działalności gospodarczej o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności,

c) otrzymała jednorazowo środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub z instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności lub wniesienia wkładu,

d) rozpoczęła realizację indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisała kontrakt socjalny o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu rozpoczęcia realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisania kontraktu socjalnego,

e) odmówiła, bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres:

- 120 dni – w przypadku pierwszej odmowy,
- 180 dni - w przypadku drugiej odmowy,
- 270 dni – w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy,

f) nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy na okres w zależności od liczby niestawiennictw:

- 120 dni – w przypadku pierwszego niestawiennictwa,
- 180 dni - w przypadku drugiego niestawiennictwa,
- 270 dni – w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa,

g) nie stawiła się w PUP w terminie, o którym mowa w art.73 ust. 2a),

h) złożyła wniosek o pozbawienie statusu bezrobotnego,

i) z własnej winy przerwała szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art.73a (prac społecznie użytecznych) lub innej formy pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 30 lit. e) pouczenia,

j) po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 30 lit. e) pouczenia,

k) pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego,

l) nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2,

m) z własnej winy przerwał program przygotowania zawodowego dorosłych, nie przystąpił do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub sprawdzającego.

31. Starosta pozbawia statusu poszukującego pracy osobę, która (art. 33 ust. 4a-4b):

a) nie utrzymuje kontaktu z PUP co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie; pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni po upływie 90 dni od dnia ostatniego kontaktu z PUP,

b) nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa,

c) nie podjął przygotowania zawodowego dorosłych albo nie podjął lub przerwał indywidualny plan działania, szkolenie, studia podyplomowe, o których mowa w art. 42a, albo uczestnictwo w programie specjalnym lub nie przystąpił do egzaminu, o którym mowa w art. 40 ust. 3a; pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od następnego dnia po dniu zaistnienia tego zdarzenia,

d) złożył wniosek o rezygnację z pomocy określonej w ustawie świadczonej przez powiatowy urząd pracy; pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje na okres 120 dni od następnego dnia po dniu zaistnienia tego zdarzenia.

32. W przypadku pozbawienia statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy na wskazany okres ponowne nabycie statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie tego okresu przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia. (art. 33 ust. 4c)

33. Starosta nie może pozbawić statusu bezrobotnego (art. 33 ust.4d-4f):

1) kobiety w ciąży oraz w okresie 30 dni po dniu porodu z powodu związanej z ciążą i porodem niezdolności do pracy trwającej przez nieprzerwalny okres 90 dni, o którym mowa w punkcie 30 lit. k) pouczenia z wyłączeniem przypadku złożenia wniosku o pozbawienie tego status przez samą bezrobotną,

2) bezrobotnego, który został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego jako założyciel spółdzielni socjalnej po dniu zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, w związku z uwzględnieniem przez starostę jego wniosku o przyznanie środków na założenie spółdzielni socjalnej, do dnia następnego po dniu otrzymania tych środków,

3) w przypadku gdy bezrobotnemu przyznano zasiłek na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego należących do UE lub państwa, z którym Unia Europejska zawarła umowę o swobodzie przepływu osób w celu poszukiwania pracy, decyzja starosty o utracie statusu bezrobotnego oznacza także utratę prawa do tego zasiłku;

34. Osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. (art.76 ust. 1)

35. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się: (art. 76 ust. 2)

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach,

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie,

3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 (pkt 37 pouczenia),

4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6,

5) koszty przygotowania zawodowego dorosłych, w przypadku określonym w art. 53h ust. 1,

6) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę,

7) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego,

8) świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.

36. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. (art. 76 ust. 6)

37. W przypadku przyznania bezrobotnemu lub osobie, o której mowa w art. 43 (poszukującemu pracy), prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierała zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art.78 ust. 1).

38. Świadczenia z tytułu bezrobocia przysługujące bezrobotnym i innym uprawnionym osobom stanowią ich prawa majątkowe i przechodzą po ich śmierci, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku. (art. 77).

39. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża w równych częściach małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS (art. 77a)

40.Roszczenia do należnych a niepobranych kwot zasiłków dla bezrobotnych i innych świadczeń finansowanych z FP ulegają przedawnieniu z upływem 6 miesięcy od dnia postawienia ich do dyspozycji. (art. 77a)

41.Bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów, pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. (art. 80 ust. 1)

42. Bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zakładzie lecznictwa odwykowego, są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami (ZUS ZLA). Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawienie statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy. (art. 80 ust. 2)

43. Bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, (art. 48) jeżeli:

a) w wyniku skierowania przez powiatowy urząd pracy podjął zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie i otrzymuje wynagrodzenie niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę (dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości stanowiącej różnicę między minimalnym wynagrodzeniem, za pracę a otrzymywanym wynagrodzeniem, nie większej jednak niż 50% zasiłku, przez okres, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek),

b) z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości do 50% zasiłku, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek.

Dodatek aktywizacyjny przysługuje na wniosek każdego zainteresowanego.
Dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku:

1) skierowania bezrobotnego przez PUP do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na stanowisko pracy, którego koszty wyposażenia lub doposażenia zostały refundowane zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy;

2) podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej prascy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny;

3) podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej za granicą RP u pracodawcy zagranicznego.

Uwaga !
Kolorem czerwonym zaznaczono zmiany przepisów obowiązujące od 1 lutego 2011 r.

Osoby bezrobotne oraz poszukujące pracy zarejestrowane w PUP mają ponadto prawo do korzystania z:

1) usług rynku pracy:
- pośrednictwa pracy,
- poradnictwa zawodowego i informacji zawodowej,
- pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy,
- szkoleń

na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniai instytucjach rynku pracy Dz. U. Nr 69 poz. 415 z 2008 r. z późn. zmian. oraz rozporządzenia MPiPS z dnia 14 września 2010 r. w sprawie standardów i warunków prowadzenia usług rynku pracy Dz. U. Nr 177 poz. 1193 z 2010 r. oraz ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz ustawy z dnia 27.08.1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z dnia 2010 r., Nr 214 poz.1407 z późn. zmian)

2) instrumentów rynku pracy
na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Dz. U. Nr 69 poz. 415 z 2008 r. z późn. zmian. oraz stosownych aktów wykonawczych

Uwaga!
Szczegółowe informacje w tym zakresie dostępne są na stronie internetowej PUP
www.pup-bielsko.pl . Możliwość korzystania z finansowanych usług i instrumentów rynku pracy nie jest obligatoryjna i uzależniona jest od środków jakimi dysponuje PUP w danym roku budżetowym.

3) ubezpieczenia zdrowotnego

na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 164 poz. 1027 z późn. zmian.) każda osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy podlegać będzie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w urzędzie pracy (składki na ubezpieczenie zdrowotne odprowadza PUP).

Wyjątek stanowią sytuacje gdy osoba podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu np.: podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako rolnik w KRUS lub jako osoba pobierająca rentę rodzinną – ZUS lub pełniąca funkcję ławnika w Sądzie